HẠT ĐIỀU

Trong khi vùng nguyên liệu giảm thì số lượng các nhà máy chế biến nhân điều lại phát triển chóng mặt, hiện cả nước có tổng cộng 465 nhà máy, nếu tính cả những hộ chế biến nhỏ thì số lượng lên đến hơn 1.000. Thiếu nguyên liệu, doanh nghiệp phải nhập khẩu nguyên liệu về chế biến và dần trở thành "công trường gia công" hạt điều của thế giới, cung cấp nguyên liệu bán thành phẩm đến 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Với mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu điều lên 2,5 tỉ USD vào năm 2020, Bộ NN-PTNT sẽ tập trung quy hoạch vùng sản xuất với tổng diện tích 300.000 - 320.000 ha tại Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Gia Lai, Đắk Nông, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Bình Thuận, đáp ứng khoảng 40% nhu cầu nguyên liệu của các doanh nghiệp.

Xuất khẩu điều Việt Nam năm 2013 đạt giá trị hơn 1,8 tỉ USD, trong đó dầu vỏ điều và các sản phẩm chế biến sâu khác đạt hơn 2 tỉ USD. DN phải tiếp tục đầu tư chế biến sâu tạo ra những sản phẩm giá trị cao hơn nữa.

Thời tiết thuận lợi, sản lượng điều niên vụ 2014 dự kiến sẽ tăng 10-15%. Tuy nhiên các doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu điều đang phải đối mặt với những khó khăn từ phía nhà nhập khẩu và nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Từ sau Tết Giáp Ngọ, các vùng điều trọng điểm của Việt Nam như Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu đã bắt đầu bước vào niên vụ mới. Ông Nguyễn Minh Họa - Phó Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) cho biết, do thời tiết tương đối thuận lợi nên cây điều ở các vùng trồng ra hoa và kết trái tốt. Dự báo sản lượng niên vụ 2014 có thể tăng hơn 10 -15% so với 2013. 

Về thu mua, do mới vào đầu vụ nên giá điều đang ở mức khá cao. Cụ thể hạt điều tươi có giá 25.500-26.500 đồng/kg, điều khô mà doanh nghiệp (DN) nhập kho có giá 28.000-30.000 đồng/kg, tăng 2.000 đồng/kg so với niên vụ năm 2013. Trong khi đó, giá điều nhân xuất khẩu chỉ ở mức khoảng 6,9 USD/kg. Do đó, nếu trừ đi các chi phí chế biến thì DN vẫn lỗ 1.000-2.000 đồng/kg. 

Ông Tạ Quang Huyên - Giám đốc Công ty Hoàng Sơn 1 (Bình Phước) cho rằng giá sẽ còn cao đến khi vào chính vụ. Hiện giá điều tăng có thể do mới vào niên vụ, sản lượng thu hoạch còn khá ít, như ở tỉnh Bình Phước chỉ mới thu hoạch được 1-2% tổng diện tích. 

Ông Nguyễn Đức Thanh - Chủ tịch Vinacas cũng đánh giá, công tác thu mua điều trong nước năm nay nhiều thuận lợi nhờ sản lượng dự báo tăng, kết quả sản xuất kinh doanh năm trước tốt nên người dân gắn bó với cây điều, DN được hỗ trợ vay vốn ngân hàng nhiều hơn... 

Cũng theo ông Thanh, với những thuận lợi trên, ngành điều dự kiến sẽ thu mua hết 100% điều nguyên liệu trong nước, tương ứng khoảng 350.000 tấn điều thô. Tuy nhiên, Vinacas sẽ không áp mức giá trần, giá sàn cụ thể như trước mà sẽ để các DN tự cân đối tình hình. 

Xuất khẩu sẽ khó khăn hơn

Một số DN trong ngành nhận định, sản lượng điều toàn cầu năm nay được dự báo sẽ tăng hơn năm trước. Do đó, giá xuất khẩu dự kiến sẽ ở mức 6.000-6.300 USD/tấn, tương đương năm 2013. 

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Đức Thanh, 2 tháng đầu năm nay dù phải mua điều nguyên liệu giá cao nhưng giá xuất khẩu của các DN đã giảm từ 10 - 20 cent/kg. 

Ngoài ra, những rào cản về kỹ thuật thương mại của các quốc gia nhập khẩu điều lớn như Mỹ, Trung Quốc... cũng sẽ gây khó khăn cho DN kinh doanh điều nhiều hơn trong năm 2014. Hơn nữa, từ năm 2014 trở đi, các doanh nghiệp muốn kinh doanh điều tại Bờ Biển Ngà phải đăng ký lại giấy phép kinh doanh. 

Trước tình hình đó, ông Thanh đề xuất, DN nên tập trung thu mua hết nguyên liệu trong nước từ nay đến tháng 4. Còn nhập khẩu thì nên tính toán mức giá bằng năm trước, hoặc tăng vài phần trăm so với năm 2013. Các đơn vị tham gia xuất khẩu nên phân loại hàng, nếu sản phẩm có nguyên liệu trong nước thì nên chào bán giá tốt hơn so với sản phẩm có nguyên liệu từ nhập khẩu. 

Theo Thuận Hải

Dân việt

Ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội điều Việt Nam(Vinacas)